Lato dla wielu kojarzy się przede wszystkim z relaksem oraz możliwością uzyskania pięknej i złocistej opalenizny. Szczególnie jeśli wakacje spędza się w sąsiedztwie słonecznej plaży. Niestety wiele osób w pogoni za wymarzonym odcieniem skóry niestety zapomina o zdrowiu. Opalanie, mimo zjawiskowych często efektów, niesie za sobą bowiem zagrożenia, takie jak oparzenia słoneczne, fotostarzenie czy nawet nowotwór skóry. Czy robienie tego zdrowo jest zatem możliwe? Jak świadomie spędzać czas na słońcu? W tym artykule wyjaśniamy te kwestie i doradzimy, jak przygotować się do wypoczynku na plaży.
Dlaczego prawidłowe opalanie jest tak istotne?
Na początku warto zaznaczyć, że promieniowanie słoneczne dzieli się na trzy typy. Każdy z nich odpowiada za coś innego:
- UVA – przenika głęboko, przez co jest odpowiedzialne za fotostarzenie, zmarszczki i przebarwienia.
- UVB – działa powierzchniowo, przez co powoduje wszystkim dobrze znane oparzenia słoneczne. Ma także pozytywny skutek – to właśnie ono stymuluje produkcję witaminy D i powstawanie opalenizny.
- UVC – jest niegroźne, ponieważ zatrzymywane jest przez ziemską atmosferę.
Warto tu również wspomnieć o skrajnych przypadkach. Jeśli skóra jest poddawana nadmiernej ekspozycji słonecznej, może wzrosnąć ryzyko zachorowania na raka skóry, w tym czerniaka, będącego szczególnie groźną jego odmianą.
Czym jest zdrowe opalanie i czy w ogóle jest możliwe?
Opalenizna to reakcja skóry na promieniowanie UV – w rzeczywistości jest efektem tego, że się broni przed promieniami słońca. Należy zatem jasno podkreślić, że nie ma czegoś takiego, jak „zdrowe opalanie” – w każdym przypadku oznacza to uszkodzenie skóry. Niemniej można to robić w sposób kontrolowany, co znacznie minimalizuje ryzyko powstawania przykrych skutków. Kluczem w tym przypadku jest robienie tego odpowiedzialnie i bezpiecznie.
Jak opalać się bezpiecznie?
Bezpieczne opalanie to przede wszystkim zachowanie rozsądku i przestrzeganie pewnych zasad, pozwalających na znaczne ograniczenie ryzyka. Przede wszystkim skórę do słońca przyzwyczajać należy stopniowo. Próby szybkiego opalenia zawsze źle się kończą. Stopniowe przyciemnianie kolorytu skóry podnosi jej naturalną odporność na nadmierną ekspozycję słoneczną. Niezwykle istotną kwestią jest również czas opalania, odpowiednie zabezpieczenie, pielęgnacja, nawadnianie i, co ważne, indywidualne predyspozycje każdej osoby.
Wpływ fototypu i promieniowania UV na efekt opalenizny
Opalanie się zależy w znacznej mierze od posiadanego fototypu skóry. Określany jest on w skali od I (skóra bardzo jasna) do VI (skóra ciemna). W poniższej tabeli przedstawiamy charakterystykę każdej z nich.
| Fototyp | Cechy skóry | Reakcja na słońce | Zalecana ochrona |
|---|---|---|---|
| I | Bardzo jasna skóra, często piegi, rude lub bardzo jasne włosy | Zawsze ulega poparzeniu, praktycznie się nie opala | SPF 50+, unikać słońca w miarę możliwości |
| II | Jasna skóra, jasne włosy i oczy | Często się pali, słabo się opala | SPF 50 lub 30, ostrożność w pełnym słońcu |
| III | Jasnobeżowa skóra, ciemniejsze włosy i oczy | Czasem się pali, opala się stopniowo | SPF 30, unikanie najostrzejszego słońca |
| IV | Oliwkowa lub jasnobrązowa skóra | Rzadko się pali, łatwo się opala | SPF 20–30, unikanie najostrzejszego słońca |
| V | Ciemna skóra, ciemne włosy i oczy | Bardzo rzadko się pali, intensywnie się opala | SPF 15–20, unikanie najostrzejszego słońca |
| VI | Bardzo ciemna skóra | Bardzo rzadko się pali, intensywnie się opala | SPF 15+, unikanie najostrzejszego słońca |
Należy jednak jasno podkreślić, że każdy fototyp powinien dodatkowo zabezpieczać się przed promieniowaniem za pomocą kapelusza, czy okularów. Istotne jest również unikanie opalania między godziną 11 a 15, kiedy to słońce pali najmocniej.
Zabezpieczenie skóry przed słońcem
Zabezpieczenie skóry przed słońcem zaczyna się już na etapie podstawowej pielęgnacji. Odpowiednie nawilżenie skóry każdego dnia pozwala na zbudowanie podstawowej, naturalnej bariery dla promieniowania UVB i UVA. Drugim krokiem jest oczywiście odpowiedni krem spf, zabezpieczający przed promieniowaniem UV. Krem taki trzeba nakładać minimum 15 do 30 minut przed wyjściem na słońce i powtarzać tę czynność co 2 godziny lub po każdej kąpieli (nawet jeśli krem reklamowany jest jako wodoodporny). Nie należy go również oszczędzać, ponieważ tylko gruby film obecny na skórze zapewnia wystarczającą ochronę skóry.
Warto pamiętać, że zwykły krem spf nie jest ochroną przed promieniowaniem UVA. Na rynku znaleźć można za to kosmetyki, zawierające poza filtrem spf również dodatkową ochronę przed UVA. Oznaczone są one najczęściej symbolem UVA w kółku, co oznacza, że ochrona skóry przed tym promieniowaniem wynosi przynajmniej jedną trzecią wartości filtra spf. Szukać można też oznaczeń PPD (Persistent Pigment Darkening), które wskazują dokładny poziom ochrony przed promieniowaniem UVA.
Dodatkowa ochrona
Należy jeszcze raz podkreślić, że opalanie się jest procesem długotrwałym i absolutnie nie należy go przyspieszać. Z tego też powodu warto zadbać o dodatkową ochronę, poza kremami z filtrem:
- Nakrycie głowy – najlepiej z szerokim rondem. To absolutna podstawa. Chroni skórę głowy, twarz, uszy i kark. Najlepsze są kapelusze z gęstym splotem lub oznaczeniem UPF.
- Okulary przeciwsłoneczne – zabezpieczają oczy i delikatną skórę wokół nich. Należy tutaj zwrócić uwagę na to, aby wybierać wyłącznie te z filtrem UV – w przeciwnym razie mogą przynieść znacznie więcej szkód niż pożytku.
- Odzież UV – sprawdza się podczas największego słońca.
- Parasole, namioty plażowe, zadaszenia – cień znacznie zmniejsza ekspozycję UV, jednak nie chroni całkowicie (odbicia od wody, piasku), dlatego warto łączyć go z innymi zabezpieczeniami.
Kiedy się opalać?
Opalanie się najlepiej planować z rozwagą, ponieważ korzystanie z kąpieli słonecznych w godzinach szczytu promieniowania UV może bardzo szybko przynieść negatywne skutki. Najsilniejsze promieniowanie występuje w godzinach 11:00-15:00 dlatego też najbezpieczniej jest opalać się przed godziną 11:00 i po godzinie 15:00. Ograniczy to ryzyko powstawania oparzeń słonecznych. Warto pamiętać, że na plaży piasek i woda odbijają promienie słoneczne, przez co intensywność promieniowania wzrasta. Przy odczuwalnie mocniejszym słońcu warto więc chować się w cieniu pod parasolem, lub zakładać lekką odzież.
Nawadnianie organizmu
Przebywanie na słońcu, w wysokiej temperaturze, prowadzi do szybkiej utraty wody z organizmu. Stan odwodnienia wpływa bardzo negatywnie na kondycję nie tylko skóry, ale i całego organizmu. Z tego też powodu należy pamiętać o regularnym piciu wody, jak i unikaniu zarówno napojów słodkich jak i alkoholowych, które mogą nasilać odwodnienie.
Pielęgnacja skóry po opalaniu
Nie tylko przygotowanie do opalania jest istotne. Równie ważna jest odpowiednia pielęgnacja skóry po opalaniu. Przede wszystkim postawić należy na delikatny prysznic, bez używania silnych detergentów i gorącej wody. Dobrym pomysłem jest wykorzystanie balsamu „after sun”, posiadającego w swoim składzie aloes, pantenol czy witaminę E. Wpływają one bardzo korzystnie na regenerację skóry i działają kojąco. Ważne jest też odpowiednie nawilżenie skóry po opalaniu, ponieważ pomaga ono w procesie regeneracji naskórka i pozwala na odbudowanie naturalnej bariery ochronnej.
Jeśli szukasz spokojnej, zacisznej plaży w otoczeniu sosnowego lasu, z dostępem do strefy wellness i wygodnych apartamentów – sprawdź Bursztynowe Resort & SPA w Stegnie. To idealne miejsce, by połączyć plażowanie z pełnym relaksem i regeneracją skóry.
Opalanie dzieci na plaży
Wszyscy lekarze są zgodni, że dzieci nie powinny się w ogóle opalać. Ich skóra jest cienka, delikatna i znacznie bardziej podatna na uszkodzenia. By uniknąć oparzeń słonecznych w dni o dużym nasłonecznieniu, u każdej pociechy bezwzględnie należy stosować krem SPF 50, odpowiednie nakrycie głowy, okulary i odpowiednio dobraną odzież, zasłaniającą delikatną skórę.
Jak zatem osiągnąć efektowną opaleniznę?
Za opaleniznę efektowną uznać można z taką, która będzie wyglądała zdrowo, naturalne i będzie się długo utrzymywała. By taki efekt osiągnąć, warto przede wszystkim być cierpliwym. Należy też:
- Rozpoczynać opalanie od krótkich sesji na słońcu.
- Stosować kremy z filtrem spf, który nie blokuje w pełni promieniowania, ale pozwala kontrolować opaleniznę.
- Robić przerwy w cieniu, by dać skórze chwilę wytchnienia.
- Dbać o odpowiednie nawilżenie skóry każdego dnia.
- Za wszelką cenę unikać poparzeń, a jeśli wystąpią, nie opalać się do czasu całkowitego wygojenia i zregenerowania skóry.
FAQ
Czy krem do opalania SPF 50 blokuje całą opaleniznę?
Nie. Krem SPF 50 chroni przed poparzeniami i blokuje znaczną część promieniowania UVB, jednak w dalszym ciągu umożliwia zdobycie opalenizny.
Jak często powinienem stosować kremy z filtrem?
Krem należy nakładać co 2 godziny, po kąpieli, mocniejszym spoceniu się lub wytarciu ręcznikiem.
Czy można opalić się zdrowo bez kremu?
Nie zaleca się opalania bez kremu, ponieważ nawet krótka ekspozycja niechronionej skóry na promienie słoneczne może prowadzić do jej mikrouszkodzeń.
Jak chronić skórę twarzy i szyi przed promieniowaniem UV?
Rejony twarzy i szyi należy bezwzględnie zabezpieczać kremem SPF 50, a do tego stosować nakrycie głowy i okulary przeciwsłoneczne.
Podsumowanie
Opalanie może być przyjemne i efektowne, jednak należy do niego zawsze podchodzić z rozwagą. Świadome stosowanie ochrony skóry, stosowanie się do podstawowych zasad bezpiecznego opalania, nawadnianie się i pielęgnacja „po” są kluczem do trwałej i zdrowej opalenizny. Warto też zawsze pamiętać, że nawet najpiękniejsza, nie jest warta problemów zdrowotnych wynikających z nadmiernej ekspozycji na promieniowanie słoneczne.